o literaturze współczesnej XX i XXI wieku
tybetwatch


Subskrypcja
blog.literacki
(nowe teksty)

Twój email

dodaj usuń


----------------
Zaprenumeruj poprzez:


Add to Technorati Favorites

Add to Google

Add to My Yahoo!





czwartek, 29 grudnia 2005
Trzy czerwce (zimą)

Czekając na czerwiec

Czy gej powinien oddać swoje nasienie bratu, gdy ten nie może mieć dziecka z ukochaną żoną? Czy nasza pomoc należy się wszystkim, którzy o to poproszą? Gdzie leży granica między zauroczeniem a miłością?

„Trzy czerwce” to współczesna proza obyczajowa opowiadająca trzy historie jednej rodziny. Trzy punkty widzenia, dodatkowo rozciągnięte w czasie. Powieść, choć łatwa i przyjemna w lekturze daje się odczytywać w kilku warstwach. To od czytelnika zależy, na co zwróci szczególną uwagę. Większość recenzji analizuje dzieje rodziny, mnie bardziej interesuje jednostka uwikłana w sieci powiązań rodzinnych i społecznych. W tym kontekście „zarzucam” nawet autorce, że poszła trochę na skróty obdarowując jednego z bohaterów dość interesującą sumą pieniędzy, co naturalnie „ułatwiło” bieg wydarzeń.

Kluczową postacią powieści jest syn jednego z bohaterów – Fenno. Staje się on z biegiem czasu czymś w rodzaju rodzinnego barometru, co wynika być może, z faktu przebywania z dala od bliskich – Fenno mieszka w Nowym Jorku, a jego rodzina w Wielkiej Brytanii – oraz z powodu jego homoseksualizmu. Te dwa fakty, z oczywistych powodów, zmieniają relacje między członkami rodziny. Więzy między braćmi (Fenno ma jeszcze dwóch młodszych braci -bliźniaków) stają się z biegiem czasu nieco słabsze, ale za to wyostrza się im pewien zmysł rozumienia się nawzajem. Oczywiście to, że Fenno jest gejem wprowadza dodatkowy filtr w kontaktach z rodziną. Postrzegany jako klubowicz ciągnący do miejsc wesołych, hałaśliwych i przede wszystkim wielkomiejskich jest źle rozumiany. Działa tu stereotyp geja- wiecznego balowicza. Fenno jest natomiast spokojnym, wręcz konserwatywnym (w granicach rozsądku) właścicielem niewielkiej nowojorskiej księgarni.

Można zarzucić autorce, że zastosowała banalny i wyświechtany zabieg zaprzeczania stereotypowi – bohater jest inny niż się wszystkim wydaje. Glass nie buduje jednak na tym całej historii. Ten element jest jej potrzebny tylko na chwilę, by zaznaczyć problem, bo homoseksualizm Fenno, mimo braku dramatycznych scen, jest problemem i dla rodziny, i dla samego Fenno. Autorka przez pryzmat homoseksualizmu pokazuje nam nieco inny punkt widzenia na sprawy jak najbardziej zwykłe, choć czasem dramatyczne. W tym kontekście jednym z ważniejszych wątków – o ile nie najważniejszym – jest opieka, jaką Fenno roztacza w końcu nad śmiertelnie chorym znajomym z sąsiedztwa. Czytając ten fragment nie sposób nie zadać sobie samemu pytania „a co ja bym zrobił?”. Choć opieka ta nie jest szczególnie uciążliwa fizycznie przeszkadza bohaterowi psychicznie. Przeszkadza, ale jednocześnie przyzwoitość i szacunek dla drugiego, szczególnie cierpiącego człowieka, w dodatku geja, nie pozwala mu powiedzieć nie. Relacja między Fenno a Malem, któremu pomaga, nie jest do końca jasna, choć ich ostatnie chwile spędzone razem są dramatycznie rozdzierające (dowiadujemy się o wszystkim już jednak po fakcie) i zmuszające czytelnika do ponownego odczytania, być może już inaczej, znajomości tych dwóch mężczyzn.

Być może zaprzeczeniem Fenno, choć tu też każdy odczyta ten fragment książki inaczej, jest jego nieoczekiwany znajomy, a później także ulotny kochanek, Tony. Coś, co tak doskonale łączy ich w seksie nie pozwala jednocześnie na budowanie czegoś więcej. Zrozumienie tych skomplikowanych zależności międzyludzkich będzie zajmować bohaterom miesiące, lata. Co ciekawe, narrator wcale nie podaje czytelnikowi gotowych recept na zrozumienie tych relacji. Z jednej strony Tony okazuje się być banalnym kochankiem uciekającym od odpowiedzialności, z drugiej strony może po prostu jest ekscentryczny i nie do końca akceptuje rolę społeczną, jaką staramy mu się narzucić my, czyli społeczeństwo.


Wydanie polskie:

W.A.B., 2005
Tłumaczenie książki: Elżbieta Zychowicz


Tytuł oryginału:

”Three Junes”
Random House, Inc. 2002

Fenno jest właścicielem księgarni w Nowym Jorku

Skojarzenia w Sieci:

Wywiad z autorką (ang.)
Wręczenie NBAwards (ang.)
e-book (ang.)



Cytaty:

”Nie lubię uczucia pożądliwej zazdrości, jaką budziło we mnie jego mieszkanie, ale było to po prostu cacko, sanktuarium materialnej wzniosłości. Niczym jakiś podekscytowany prostak, nie potrafiłem powstrzymać się, by nie pytać o każdy przedmiot, od lampy Stickleya z zielonym abażurem i włoskich akwarel z projektami kostiumów po błękitny klim w stylu art déco”.


”Pochyliła się ku mnie i rzekła cicho:

- Jestem bahdzo moderne, Fenno, ale phoszę, żebyś nigdy nie demonsthował swoich phefehencji seksualnych przy moich dzieciach. Czy dojdziemy do pohozumienia? (...)

- Nie bardzo wyobrażam sobie nasze porozumienie, ale podporządkuję się z przyjemnością twojemu niewinnemu potomstwu. (...)”


Autorka otrzymała szereg nagród za „Trzy czerwce” (debiut literacki):

* 1999 medal Pirate’s Alley – Faulkner Society (za pierwsze opowiadanie „Owczarki szkockie”)

* 2002 National Books Award

* 2004 IMPAC DUBLIN



foto: www.freefoto.com